đối với ô tô được cấp biển hiệu “Xe vận chuyển khách du lịch” và người điều khiển ô tô đã trở thành vấn đề nóng được tập trung bàn thảo.
Quy định chặt về niên hạn, tiện nghi
Theo ông Vũ Thế Bình - Vụ trưởng Vụ Lữ hành TCDL, ước tính cả nước hiện có khoảng 500 nghìn ô tô chở khách. Nhìn chung, chúng ta chưa đạt yêu cầu về số lượng, chất lượng; phương tiện lạc hậu so với mặt bằng chung của các nước trong khu vực. Cũng tại hội thảo, đại diện một số doanh nghiệp chuyên vận chuyển khách khẳng định, để đảm bảo chất lượng dịch vụ, sau 7 năm là phải thay xe mới. Do vậy, hầu hết các đại biểu dự Hội thảo đến từ các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp vận chuyển, lữ hành cho rằng nên quy định niên hạn sử dụng của ô tô vận chuyển khách du lịch tối đa là 10 năm. “Hiện Bộ GTVT đang soạn thảo Nghị định về điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô. Do vậy, ngành du lịch cần sớm đề xuất với ngành giao thông đưa niên hạn xe vận chuyển khách du lịch vào Nghị định” – bà Phan Thị Thu Hiền – Phó phòng Vận tải, Cục Đường bộ, Bộ Giao thông Vận tải đề xuất.
Ban soạn thảo Thông tư đã đưa ra quy định chi tiết về nội thất, tiện nghi của xe vận chuyển khách du lịch. Riêng đối với xe chuyên dụng Caravan hoặc xe hai tầng phải có phòng vệ sinh, phòng nghỉ tạm thời và thiết bị giám sát hành trình xe. Góp ý kiến vào dự thảo Thông tư một số đại biểu cho rằng cần quy định cả về các thiết bị an toàn vì nhiều chủ xe không chịu lắp đặt hoặc không bắt buộc hành khách sử dụng.
Cũng tại Hội thảo, các doanh nghiệp đều than về thuế xuất nhập khẩu xe du lịch, đặc biệt là loại xe 45 chỗ quá cao. Ông Mai Tiến Dũng - Phó giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội băn khoăn: “Hiện giờ theo quy định của Luật giao thông đường bộ (niên hạn dài hơn – PV) mà nhiều thời điểm đã “cháy” xe rồi. Nếu quy định chặt thời gian đầu có thể có tình trạng thiếu xe. Do vậy, bên cạnh việc ban hành Thông tư, cần đề xuất chính sách giảm thuế nhập khẩu xe du lịch”.
Vấn đề ưu tiên đối với xe được cấp biển hiệu cũng được nhiều đại biểu quan tâm. Bà Phan Thị Thu Hiền cho rằng: “Luật Du lịch có quy định xe du lịch được ưu tiên về điểm đỗ nhưng chưa đủ mạnh để giải quyết vấn đề. Với xe du lịch, bất kỳ điểm đỗ nào cũng được đến đó mới là ưu tiên. Thời gian qua số lượng cấp biển hiệu xe du lịch không nhiều vì họ không thấy ưu đãi gì so với biển xe hợp đồng”.
Ông Vũ Thế Bình cũng đồng tình với quan điểm này. Ông nói: “Chúng tôi cùng với bên GTVT cố tìm ra ưu đãi cho loại xe này nhưng rất khó. Phải làm sao ưu đãi việc đỗ xe đi vào các tuyến phố. Thời gian qua, Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh có quy định hạn chế xe chở khách vào một số tuyến phố trong khi khách sạn lại thường nằm ở khu vực trung tâm. Ngành du lịch và ngành giao thông vận tải Hà Nội có nhiều tranh luận, nhiều khi căng thẳng. Thực tế lượng xe du lịch không nhiều đến độ là nguyên nhân gây tắc đường. Trong khi chúng ta tốn tiền để quảng bá kéo khách đến, xe du lịch cần phải được ưu tiên trên các tuyến phố, trong mọi thời điểm”. Do vậy, Ban soạn thảo Thông tư đã đề xuất xe có biển hiệu “Xe vận chuyển khách du lịch” được bố trí nơi dừng, đỗ thuận tiện để đón, tiễn khách du lịch tại sân bay, bến cảng, bến thuyền, nhà ga, bến xe, khu du lịch, điểm du lịch, cơ sở lưu trú du lịch và các cơ sở dịch vụ du lịch khác.
Lái xe sẽ được chuẩn hóa
Ông Vũ Thế Bình thẳng thắn đánh giá hoạt động của một số hãng xe du lịch: “Nguyên nhân cơ bản của vụ tai nạn làm chết hàng chục du khách nước ngoài tại Bình Thuận vừa qua là do lái xe không thuộc đường, không làm chủ được tay lái đồng thời việc quản lý, điều hành xe có vấn đề. Vừa qua, khi đi xe của Công ty vận chuyển ABC, tôi thấy lái xe ngồi rung đùi trong khi để khách tự khuân hành lý. Theo tôi, lái xe du lịch phải cẩn thận, chu đáo, có trình độ hơn các lái xe thông thường”. Theo tinh thần đó, dự thảo Thông tư quy định lái xe phải có hợp đồng lao động trừ trường hợp lái xe đồng thời là chủ phương tiện, Giấy chứng nhận tập huấn nghiệp vụ du lịch phục vụ trên xe chuyên vận chuyển khách du lịch, Chứng chỉ ngoại ngữ trình độ A trở lên, lái xe trên 24 chỗ phải có Giấy chứng nhận tập huấn sơ cấp cứu y tế…
Nhiều đại biểu cho rằng nên quy định tuổi đời và kinh nghiệm của lái xe. Ông Nguyễn Đình Thanh – Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Du lịch Việt Nam Vitours nói: “Có nhiều nguyên nhân gây tai nạn song chủ yếu là do trình độ, kinh nghiệm của lái xe. Nên quy định lái xe du lịch phải có kinh nghiệm lái xe tối thiểu 5 năm. Sinh mạng khách, đặc biệt là khách quốc tế phó mặc cho lái xe chưa có nhiều kinh nghiệm là hết sức nguy hiểm. Nếu lái xe cao tuổi đi đường trường sẽ không chịu được áp lực”.
Còn về điều kiện ngoại ngữ của lái xe, nhiều người tỏ ra không đồng tình bởi tỷ lệ lái xe biết ngoại ngữ hiện nay rất thấp, các đoàn khách đông hay xe từ 24 chỗ trở lên đều có hướng dẫn viên. Nếu quy định bắt buộc chứng chỉ ngoại ngữ thì rất khó cho lái xe. Ông Mai Tiến Dũng – Phó giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội nói thẳng:“Nếu học tiếng Anh bằng A nghiêm túc ít nhất phải mất 6 tháng. Cán bộ Sở VHTTDL nhiều người phấn đấu đạt bằng A còn khó, với lái xe càng khó. Quy định kiểu này không khéo dẫn đến tiêu cực, “nuôi béo” mấy lò dạy và cấp bằng A. Nên chăng thay vào đó là trang bị cẩm nang có những từ, câu hội thoại thông dụng”.
Tại Hội thảo, các đại biểu đã đề nghị gộp nghiệp vụ du lịch và sơ cấp cứu vào một chương trình tập huấn khoảng chừng 5 ngày để tiết kiệm thời gian cho lái xe. Ngoài ra, có ý kiến cho rằng cần đưa vào Thông tư các vấn đề: chi phí thẩm định, lệ phí cấp biển hiệu, vị trí treo biển để có sự thống nhất, độ dài quãng đường lái xe được nghỉ ngơi…
Ngày 1.7 tới đây Luật Giao thông đường bộ sẽ có hiệu lực. Theo chúng tôi, liên ngành GTVT và VHTTDL cần phải đẩy nhanh tiến độ dự thảo “Thông tư liên tịch về kinh doanh vận chuyển khách du lịch và cấp biển hiệu ô tô đủ tiêu chuẩn vận chuyển khách du lịch” để ngay sau khi Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Giao thông đường bộ ra đời thì Thông tư cũng được ban hành, đồng thời dự trù lộ trình thực hiện Thông tư, đặc biệt là vấn đề tập huấn cho lái xe và cấp biển hiệu cho phương tiện.
Ngọc Bảo