Đô thị được phân thành 6 loại do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định
công nhận, gồm: Loại đặc biệt, loại I, loại II, loại III, loại IV và loại V.
Các tiêu chuẩn cơ bản để phân loại đô thị được xem xét, đánh giá trên cơ
sở hiện trạng phát triển đô thị tại năm trước liền kề năm lập đề án phân loại
đô thị hoặc tại thời điểm lập đề án phân loại đô thị, gồm: Chức năng đô thị;
quy mô dân số toàn đô thị tối thiểu phải đạt 4.000 người trở lên; mật độ dân số
phù hợp với quy mô, tính chất và đặc điểm của từng loại đô thị và được tính
trong phạm vi nội thành, nội thị và khu phố xây dựng tập trung của thị trấn; tỷ
lệ lao động phi nông nghiệp được tính trong phạm vi ranh giới nội thành, nội
thị, khu vực xây dựng tập trung phải đạt tối thiểu 65% so với tổng số lao động.
Điển hình như đô thị loại đặc biệt là Thủ đô hoặc đô thị có chức năng
trung tâm kinh tế, tài chính, hành chính, khoa học - kỹ thuật... là đầu mối
giao thông, giao lưu trong cả nước và quốc tế. Quy mô dân số toàn đô thị tối
thiểu 5 triệu người trở lên; mật độ dân số nội thành đạt 15.000 người/km2;
tỷ lệ lao động phi nông nghiệp tối thiểu đạt 90% so với tổng số lao động và có
các hệ thống công trình hạ tầng cơ sở đô thị đạt chuẩn; 100% các cơ sở sản xuất
mới xây dựng phải áp dụng công nghệ sạch hoặc được trang bị các thiết bị giảm
thiểu gây ô nhiễm môi trường.
Đô thị loại I trực thuộc Trung ương có chức năng là trung tâm kinh tế, văn
hóa... có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội của một vùng lãnh thổ
liên tỉnh hoặc của cả nước. Nếu là đô thị trực thuộc Trung ương thì quy mô dân
số toàn đô thị đạt 1 triệu người trở lên; mật độ dân số nội thành đạt 12.000/km2.
Nếu là đô thị trực thuộc tỉnh đạt 500.000 người trở lên và có mật độ dân số nội
thành tối thiểu 10.000 người/km2...
Đối với đô thị loại V, đây là trung tâm tổng hợp hoặc chuyên ngành về kinh
tế, hành chính, văn hóa, giáo dục có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã
hội của huyện hoặc cụm xã. Quy mô dân số toàn đô thị loại V từ 4.000 người trở
lên với mật độ dân số bình quân từ 2000 người/km2. Tỷ lệ lao động
phi nông nghiệp tại các khu phố xây dựng tối thiểu đạt 65% so với tổng lao
động...
Đối với các đô thị ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo thì
quy mô dân số và mật độ dân số có thể thấp hơn, nhưng tối thiểu phải đạt 50%
tiêu chuẩn quy định, các tiêu chuẩn khác phải bảo đảm tối thiểu 70% mức tiêu
chuẩn quy định so với các loại đô thị tương đương.
(Nguồn: chinhphu.vn)