Từ 999 con rồng...
Quê gốc ở Hội An, Quảng Nam, hiện nay Nghệ nhân Trần Văn Anh (Ngọc Minh) và gia đình sống ở huyện Duy Xuyên, Quảng Nam. Anh sinh ra và lớn lên trong một gia đình có ba đời làm nghề kim hoàn. Khi cả nước đang có nhiều hoạt động hướng tới Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, hình ảnh rồng thiêng Thăng Long luôn hiện lên trong tâm trí anh, được gia đình, bạn bè động viên, khích lệ nghệ nhân Ngọc Minh đã quyết tâm làm nên tác phẩm: “Thiên Long Việt đồ” chào mừng Thủ đô ngàn năm văn hiến. Sau một thời gian chuẩn bị, nghiên cứu tài liệu, nghiên cứu về rồng Việt Nam, nghệ nhân Ngọc Minh đã phác thảo, chỉnh sửa và anh đã cùng các nghệ nhân của Quảng Nam tạo nên “Thiên Long Việt đồ” - tấm bản đồ Việt Nam được hóa thân thành một con rồng khổng lồ với chiều cao 6m x rộng 3m, trong đó ở mỗi tỉnh, thành phố trên dải đất hình chữ S và mỗi hòn đảo thân yêu của Tổ quốc là một con rồng nhỏ được chạm trổ với nhiều kiểu dáng từ cây gỗ mứt rồi được thiếp vàng. Khi tác phẩm “Thiên Long Việt đồ” với 999 con rồng hoàn thành, được trưng bày, giới thiệu trong “Những ngày văn hoá Quảng Nam” tại Hà Nội vào tháng 10/2009 đã thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước. Cũng tại đây, sau khi tiếp thu những ý kiến đóng góp của du khách trong và ngoài nước nghệ nhân Ngọc Minh đã chỉnh sửa, để tạo nên một “Thiên Long Việt đồ” hoàn chỉnh, mang đầy đủ ý nghĩa chào mừng Thủ đô nghìn năm văn hiến.
... Đến con rồng thứ 1000
Trở về Quảng Nam, nghệ nhân Ngọc Minh từng bước hoàn thiện các chi tiết của “Thiên Long Việt đồ”, đồng thời tranh thủ thời gian tìm hiểu tài liệu, trao đổi cùng các nghệ nhân ở Quảng Nam về việc tạo nên một con rồng thứ 1000. Trước khi khai sinh Kim Long - Rồng Vàng, anh đã bỏ ra hàng tạ bạc để làm rất nhiều con Bạch Long (bằng bạc), sau đó anh lựa con Bạch Long đẹp nhất, hoàn hảo nhất, chạm trổ tinh xảo và ý nghĩa nhất làm tiền thân cho con Kim Long. Cũng chính Kim Long hôm nay đại diện cho hành Kim trong Ngũ Hành Sinh Hóa, cũng là linh hồn tác phẩm “Thiên Long Việt đồ”. Trong tháng 8/2010 nghệ nhân Ngọc Minh đã phác thảo, chạm trổ và hoàn thành hình ảnh một con rồng có tên gọi “Kim Long” thứ 1000 của tác phẩm “Thiên Long Việt đồ”. Qua ý tưởng của nghệ nhân Ngọc Minh, Kim Long được hoàn thành nặng 18 lượng vàng ròng nguyên chất 9999 lấy theo số 18 đời vua Hùng, Kim Long có chiều cao 0,21m tương ứng với thế kỷ 21, chiều ngang Kim Long 0,326m tương ứng chiều dài 3260km bờ biển của Việt Nam. Thân hình Kim Long được chạm trổ 860 vảy tương ứng với mật độ dân số Việt Nam có 86 triệu dân. Tứ chi Kim Long gồm 5 móng chạm trổ chi tiết tượng trưng cho tinh thần Độc lập - Dân tộc. Phần miệng Kim Long được chia thành hai hàm và 28 chiếc răng, thể hiện nhị thập bát tú (28 vì sao sáng trên bầu trời Đông - Tây - Nam - Bắc). Phần đuôi Kim Long được chia thành 9 nhánh tượng trưng cho dòng sông Cửu Long. Theo nghệ nhân Ngọc Minh: Kim Long với tư thế dũng mãnh, thăng hoa được chạm trổ tinh xảo và hai con mắt dưới được đính bằng 2 hột đá Saphia màu xanh sáng long lanh với ý nghĩa: “Cảm Mục Trừng Thanh Tứ Đại Hải” tạm dịch: “Bốn biển lớn trong ngần mắt biếc”, mắt rồng màu xanh nhìn khắp năm châu, nói lên tinh thần hoà hiếu của một dân tộc luôn luôn yêu chuộng hòa bình.
Nghệ nhân Ngọc Minh cho biết: Sau khi hoàn thành, anh đã làm lễ đặt trang trọng Kim Long trong đền Rồng tại tư gia của nhạc phụ nghệ nhân Ngọc Minh ở xã Duy Trinh, huyện Duy Xuyên, Quảng Nam. Đồng thời, đền Rồng cũng là nơi đang lưu giữ bức “Thiên Long Việt đồ” có một mặt xoay về hướng Bắc thể hiện giấc mơ của vua Lý Thái Tổ khi dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về đất Thăng Long, mặt bên kia xoay về hướng Đông Nam là mặt chính - bản đồ vàng của dân tộc. Kim Long và “Thiên Long Đồ Việt” đang chuẩn bị để đưa ra Thủ đô Hà Nội và sẽ được tổ chức trang trọng lễ gắn Kim Long vào “Thiên Long Việt đồ” lúc 10 giờ ngày 10/10/2010 tại Hà Nội.
Ngắm nhìn tác phẩm“Thiên Long Việt đồ” do mình sáng tạo nên và sẽ được trưng bày trong Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, nghệ nhân Ngọc Minh tâm sự: “Cuộc hành trình tìm kiếm 1000 con rồng để làm nên “Thiên Long Việt đồ” xuất phát từ tấm lòng của một người con đất Việt sinh ra và lớn lên trên mảnh đất hình chữ S với dòng giống là con Rồng cháu Tiên, là người Việt Nam, tôi rất ngưỡng vọng và tôn kính đối với bao thế hệ cha ông đã hy sinh xương máu để dựng xây cơ đồ, đánh đuổi giặc ngoại xâm để giữ yên bờ cõi. Nghìn con rồng hóa thành “Thiên Long” bay lên, hình ảnh đó không chỉ biểu hiện giấc mơ của Vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long mà sâu xa hơn là muốn nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau phải luôn giữ vững, bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, bằng ý chí và nghị lực, tất cả hãy cùng chung sức để đất nước hóa rồng vươn ra biển lớn, hội nhập để cùng phát triển”.
Mạnh Hà