Ðó là cơ sở để quận tiếp tục tổ chức những lễ hội mới, song song với bảo tồn lễ hội truyền thống. Ngày 19/12, lần đầu Lễ hội Liên khu I được quận Hoàn Kiếm tổ chức, mở đầu việc triển khai đề án "Nghiên cứu tổ chức lễ hội truyền thống khu vực phố cổ và hồ Hoàn Kiếm". Ðịa bàn quận Hoàn Kiếm là nơi có nhiều các di tích lịch sử văn hóa. Trong đó, khu vực phố cổ và hồ Hoàn Kiếm sẽ là nơi diễn ra nhiều hoạt động kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Tuy nhiên, có một thực tế, tại các con phố cổ, mặc dù có nhiều các di tích lịch sử văn hóa, nhưng thiếu những sinh hoạt văn hóa quần chúng. Ðình Kim Ngân là một thí dụ điển hình. Ðình Kim Ngân thờ tổ nghề của người dân phố Hàng Bạc, nhưng từ xưa đến nay, đình Kim Ngân chưa từng tổ chức lễ hội. Vào ngày giỗ tổ nghề chạm bạc, chỉ người nào có điều kiện thì về quê cũ (hầu hết các gia đình đều xa quê mấy trăm năm) tham gia lễ hội. Ở đình Kim Ngân, đình Hàng Bạc chỉ có một vài hoạt động "lễ" đơn giản mà thiếu hẳn phần "hội". Nhu cầu tổ chức lễ hội như một sinh hoạt cộng đồng để gắn kết người dân phố cổ là cần thiết. Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin quận Hoàn Kiếm Ðinh Hồng Phong cho biết: "Những năm qua, Lễ hội Vua Lê đăng quang và Hội trả gươm, Lễ hội Trung thu phố cổ là hai lễ hội mới được quận Hoàn Kiếm tổ chức, nhưng nhanh chóng được đông đảo người dân hưởng ứng và trở thành nếp sinh hoạt truyền thống, thu hút hàng vạn lượt khách trong và ngoài nước. Bởi vậy, song song với việc khôi phục lễ hội truyền thống, chúng tôi mạnh dạn nghiên cứu, xây dựng mới một số lễ hội căn cứ nhu cầu văn hóa của người dân trên địa bàn quận".
Ðể có cơ sở khôi phục và tổ chức lễ hội, quận Hoàn Kiếm phối hợp Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội xây dựng đề án "Nghiên cứu tổ chức lễ hội truyền thống trong khu phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm". Ðề án đề xuất việc nâng cấp, hoàn thiện quá trình tổ chức chín lễ hội truyền thống có từ trước năm 1945 như: lễ hội đền Bạch Mã, lễ hội đình Yên Thái, lễ hội đình - chùa Vũ Thạch... Ðặc biệt, sau những thành công của hai lễ hội mới, triển khai đề án này, quận Hoàn Kiếm tiếp tục tổ chức thêm ba lễ hội mới là lễ hội Ðông y - Y học cổ truyền; lễ hội nghề Kim hoàn, lễ hội truyền thống Liên khu I. Ðề án này đã được nghiệm thu ngày 16/12/2009.
Là những lễ hội mới, nhưng để bảo đảm tiếp nối những giá trị truyền thống, để thật sự trở thành một nét văn hóa, các chuyên gia, các nhà nghiên cứu đã dành nhiều tâm huyết cho đề án này. Ðối với lễ hội nghề Kim hoàn, các nhà nghiên cứu đã tham khảo việc tổ chức lễ hội ở những địa phương có gốc gác của nghề này như: Ðồng Xâm (Thái Bình), Châu Khê (Hải Dương), Ðịnh Công (Hà Nội). Sau đó, có những điều chỉnh nhất định cho phù hợp không gian lễ hội nơi phố cổ. Dự kiến, nơi tổ chức lễ hội sẽ là đình Kim Ngân (đang được tôn tạo), rạp Chuông Vàng. Phần lễ, sẽ có vinh danh các vị tổ nghề; phần hội sẽ gồm các hoạt động như tôn vinh các nghệ nhân cao tuổi tiêu biểu, tái hiện các trò chơi dân gian, biểu diễn hát xẩm, hát cửa đình... Nghề thuốc cũng là một nghề truyền thống ở khu phố cổ, với hai con phố Lãn Ông và Thuốc Bắc. Trong nhiều nghề ở khu vực phố cổ, quận Hoàn Kiếm đã chọn nghề thuốc để tổ chức Lễ hội Ðông y - Y học cổ truyền. Lễ hội dự kiến sẽ có sự tham gia của chi hội đông y các quận, huyện trên địa bàn thành phố, các bệnh viện y học cổ truyền, các màn biểu diễn khí công, võ thuật... Ngoài ra, sẽ có các gian hàng trưng bày thành tựu đông y của Việt Nam.
Do chưa có tiền lệ nên quá trình xây dựng kịch bản Lễ hội Liên khu I là một trong những khó khăn trong thực hiện đề án. Hà Nội, đặc biệt là khu phố cổ là nơi diễn ra nhiều trận đánh ác liệt cuối năm 1946, đầu năm 1947 nhằm kìm chân thực dân Pháp xâm lược để Trung ương rút lên chiến khu Việt Bắc an toàn. Tại rạp Chuông Vàng (phố Hàng Bạc), các chiến sĩ Trung đoàn Liên khu I đã tuyên thệ "Quyết tử" trước khi bước vào trận chiến. Những địa danh như Bắc Bộ phủ, Bưu điện Hà Nội, chợ Ðồng Xuân... đã được ghi danh vào lịch sử với những trận quyết chiến của quân và dân Thủ đô. Trước đây, trên địa bàn quận thường diễn ra các hoạt động kỷ niệm nhân Ngày toàn quốc kháng chiến 19/12. Nhưng để các hoạt động kỷ niệm thật sự có ý nghĩa, cần thiết phải xây dựng một lễ hội, trong đó, phần "hội" sẽ mở rộng để đông đảo quần chúng tham gia, qua đó, giáo dục tinh thần yêu nước, tinh thần cách mạng. Các chuyên gia mất khá nhiều công sức nghiên cứu, xây dựng kịch bản tổ chức lễ hội.
Năm 2009, Lễ hội Liên khu I được tổ chức thí điểm, sau đó tiếp tục hoàn thiện dần. Lễ hội sẽ khai mạc vào 7 giờ ngày 19/12. Không gian của lễ hội sẽ diễn ra ở nhiều địa danh: chợ Ðồng Xuân - nơi có phù điêu "Hà Nội mùa đông 1946", vườn hoa Vạn Xuân - nơi đặt tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh"... Ngoài phần lễ, phần hội sẽ có hoạt cảnh truyền thống "60 ngày đêm Toàn quốc kháng chiến", chương trình nghệ thuật với chủ đề "Tự hào truyền thống Liên khu I anh hùng", các chương trình ca nhạc, lực lượng diễu hành, không gian trưng bày tranh ảnh... Từ ngày 10/12, tất cả các trường tiểu học trên địa bàn đã bắt đầu có hoạt động hướng về lễ hội, với các hoạt động như mời nhân chứng kể chuyện lịch sử, thăm các di tích cách mạng như nhà số 48 phố Hàng Ngang - nơi Bác Hồ viết Tuyên ngôn Ðộc lập; Bắc Bộ phủ (nay là Nhà khách Chính phủ); Báo Nhân Dân; rạp Chuông Vàng, số nhà 51 phố Hàng Bồ, nơi Trung đoàn Thủ đô ra đời... Ðây là lễ hội mở màn cho nhiều hoạt động kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội trong năm 2010.
Theo Nhân dân