Du lịch Việt Nam có vai trò quan trọng tới đối với nền kinh tế
Ngành Du lịch luôn có những đóng góp to lớn đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Doanh thu du lịch luôn tăng trưởng, tạo nhiều việc làm, xóa đói giảm nghèo, góp phần thay đổi cơ cấu kinh tế. Hàng năm du lịch đóng góp 5% GDP của quốc gia. Đến nay có khoảng 1 triệu lao động làm việc trong lĩnh vực du lịch. Từ năm 1991 đến 2009, lao động trực tiếp trong ngành Du lịch đã tăng gấp 20 lần, từ 21.000 lên 370.000 người; lao động gián tiếp đạt 737.800 người. Năm 2009, thu hút đầu tư nước ngoài vào du lịch cũng đạt 8,8 tỷ USD/22,48 tỷ USD, chiếm 41% tổng số vốn đăng ký FDI vào Việt Nam.
Bên cạnh những thế mạnh, ngành Du lịch trong suốt chặng đường phát triển vẫn còn có nhiều tồn tại. Du lịch vẫn chưa thực sự được quan tâm đầu tư, phát triển tương xứng với vị trí và tiềm năng của nó trong ngành kinh tế. Kết cấu hạ tầng còn lạc hậu; Cung cấp điện, nước sạch cho các cơ sở du lịch ở nhiều trung tâm du lịch, điểm du lịch chưa đáp ứng được nhu cầu; các đường bay trực tiếp đến thị trường trọng điểm còn thấp; Sự liên kết, phối hợp giữa các Bộ, ngành, địa phương vẫn còn nhiều hạn chế; Thủ tục cho khách du lịch vào Việt Nam vẫn còn phức tạp, phiền hà. Đội ngũ làm công tác xúc tiến du lịch còn yếu và thiếu; Nhận thức của nhiều cấp, nhiều ngành và địa phương về vị trí vai trò của Du lịch trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước chưa thật sự đầy đủ…
Để Du lịch phát triển phát triển, hội nhập được?
Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trần Chiến Thắng đã nêu lên những định hướng để phát triển du lịch Việt Nam trong giai đoạn mới như: Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện cơ cấu chính sách hoàn thiện, luật pháp liên quan đến du lịch và giải quyết các vấn đề có tính liên quan ngành để tạo thuận lợi cho du lịch phát triển nhanh, trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế của đất nước; Đẩy mạnh phát triển sản phẩm du lịch theo hướng đa dạng và độc đáo, có sức cạnh tranh cao; Coi trọng và đẩy mạnh công tác nghiên cứu thị trường và xúc tiến quảng bá du lịch, xây dựng và phát triển thương hiệu du lịch Việt Nam; đào tạo, phát triển nguồn nhân lực; Chú trọng bảo vệ môi trường thiên nhiên và cảnh quan; Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về du lịch để tăng cường hội nhập quốc tế…
Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan khẳng định, Du lịch Việt Nam phát triển do 5 yếu tố: Đã hiểu đúng du lịch là một ngành kinh tế, đi cùng kinh tế, phát triển cùng kinh tế đất nước? Du lịch chỉ phát triển đồng hành với kinh tế thị trường và mở cửa. Muốn phát triển du lịch phải hoàn thiện thể chế thị trường và mở cửa thế giới; nhận thức của quan chí và dân chí về du lịch thay đổi? Du lịch là một ngành kinh tế tổng lập trong kết cấu kinh tế. Phát triển du lịch phải trên cơ sở định hướng được phát triển đến nền kinh tế, có như vậy mới có thể thúc đẩy du lịch phát triển. Du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn thì phải đầu tư về nguồn nhân lực con người, môi trường xã hội lành mạnh mới phát triển được Du lịch. Việc giữ gìn vốn sẵn có được tạo lập từ nhiều đời nay bỗng chốc do yêu cầu phát triển du lịch một cách đại trà phá vỡ hết cảnh quan, gây bất cập môi trường. Ví dụ như việc bê tông hóa khu vực di tích Pác Pó. Hoặc bãi tắm Việt Nam rất dài, có nhiều bãi tắm đẹp nhưng đã bị xâm hại, phá vỡ, ô nhiễm nặng nề. Hoặc di tích lịch sử trong quá trình tôn tạo, trùng tu đã làm mất đi những giá trị quý giá về di sản...
Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đánh giá cao sự phát triển của ngành Du lịch. Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng đề nghị, phát triển Du lịch cần chú trọng yếu tố văn hóa và gia đình; Du lịch thời hội nhập phải hướng đến chuẩn mực quốc tế nhưng cũng phải mang dáng dấp Việt Nam; Quy trình xuất nhập cảnh phải được cái tiến nhanh, sát hơn. Việc bảo vệ, phát huy các giá trị của di tích, di sản đã phân cấp các đơn vị căn cứ vào chức năng nhiệm vụ của mình để xử lý cho phù hợp trên cơ sở bảo vệ và phát huy giá trị của di tích, di sản.
TS. Lưu Đức Hải, Viện Chiến lược Phát triển Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, để phát triển du lịch Việt Nam trong thời gian tới cần chú trọng đến các vấn đề: Phát triển sản phẩm du lịch chủ lực; Đối tượng khách du lịch; Quan hệ giữa số lượng và chất lượng khách du lịch quốc tế; Tổ chức các tour tuyến du lịch; Lựa chọn những khu du lịch trọng điểm để khai thác.
Về vấn đề phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển Du lịch Việt Nam trong giai đoạn mới, GS.TS Nguyễn Văn Đính, Hiệu trưởng Trường Đại học Hà Tĩnh cho rằng, cần hoàn thiện hệ thống chính sách, cơ chế quản lý và hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực du lịch; Phát triển và tăng cường năng lực cho các cơ sở đào tạo du lịch trong đó đầu tư xây dựng mới một số cơ sở đào tạo ở những vùng như Tây Bắc, Tây Nguyên…Nâng cấp đầu tư trang thiết bị cho cơ sở đào tạo hiện có, đảm bảo gắn giữa lý thuyết với thực hành nghề nghiệp; phát triển đội ngũ giảng viên thông qua đào tạo mới, đào tạo lại và bồi dưỡng dưới mọi hình thức, trong và ngoài nước, thu hút giảng viên có kinh nghiệm thực tế; thiết lập và vận hành cơ sở dữ liệu điện tử và phát triển nguồn lực, mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế trong đào tạo, nghiên cứu học tập trao đổi kinh nghiệm, các dự án đào tạo từ nước ngoài…
Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước, GS.TSKH Nguyễn Quang Thái, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội kinh tế Việt Nam cho rằng, cần có một mặt bằng pháp lý đầy đủ và thông thoáng, nâng cao năng lực quản lý Nhà nước, tăng cường vai trò quản lý Nhà nước trong lĩnh vực du lịch; Nâng cao nhận thức đúng vai trò vị trí của Du lịch trong nền kinh tế quốc dân; Cần khoản đầu tư chung của Nhà nước và các thành phần kinh tế để tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật; nâng cao chất lượng và sự phong phú của các dịch vụ du lịch; tăng cường phối kết hợp giữa các ban ngành trong việc phát triển du lịch; đẩy mạnh công tác xúc tiến quảng bá du lịch thông qua các chiến dịch quảng bá trong và ngoài nước.
Tổng kết hội thảo, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Tuấn Anh đánh giá, Du lịch Việt Nam có nhiều điều kiện để phát triển. Bộ trưởng chỉ rõ, phát triển du lịch cần chú ý đầu tư đến yếu tố con người. Phát triển phải mang tính liên ngành, đặc biệt là liên kết với hàng không. Bộ trưởng nhấn mạnh: Cơ sở hạ tầng là yếu tố tiên quyết đến sự phát triển của ngành Du lịch. Về quá trình quảng bá xúc tiến du lịch, Bộ trưởng đề nghị các tỉnh thành, địa phương phải là nhân tố quan trọng trong quá trình quảng bá. Bộ trưởng chỉ ra mục tiêu trong toàn ngành Du lịch trong giai đoạn mới, hướng đến năm 2015 phải đạt 7,5 triệu lượt người, thu nhập từ 7 đến 8 tỷ đô la. GDP đạt từ 6 đến 6,5%. Đạt được điều đó, Du lịch mới thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Các cấp, các ngành cần nâng cao nhận thức để tiếp tục đầu tư cơ sở hạ tầng về đường, điện, khu vực lưu trú…; Chú trọng đến đào tạo nguồn nhân lực; Nghiên cứu thị hiếu của đối tượng khách ở các thị trường; Làm việc với các trường thuộc Bộ quản lý để có nguồn nhân lực đạt chuẩn; Rà soát bổ sung quy hoạch, phát triển du lịch các vùng miền; Thành lập phòng nghiên cứu chính sách phát triển văn hóa, du lịch; Thu hút đầu tư vào lĩnh vực du lịch; Liên kết giữa các địa phương với nhau, giữa Việt Nam và thế giới như chương trình một điểm đến 4 quốc gia…
Ông Nguyễn Lê Bách, Nguyên Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Ai Cập, Kuwait, Syria, Palestine và Israel: Phát triển du lịch cần kết hợp hài hòa giữa cổ đại và hiện đại
Qua thực tiễn tôi nhận thấy, về kinh nghiệm quảng bá giới thiệu về du lịch ở các nước rất chú trọng mở rộng các thị trường, ký kết, tuyên truyền, kèm theo các đoàn nghệ thuật, các nhà báo.. để xúc tiến quảng bá du lịch. Đồng thời phát triển du lịch cần chú trọng đầu tư sản phẩm du lịch mới nhất, không thể dựa vào những thứ “trời cho” có sẵn để khai thác và kinh doanh du lịch thì sớm muộn điểm du lịch đó sẽ bị “vắt” cho cạn kiệt. Khi xây dựng các công trình khai thác và kinh doanh du lịch mới, rất cần có sự kết hợp hài hòa giữa cổ đại và hiện đại.
TS. Lý Huy Tuấn, Viện Chiến lược và phát triển GTVT: Cần quy hoạch phát triển hạ tầng giao thông để phát triển du lịch
Kết cấu hạ tầng trong những năm qua đã được quan tâm đầu tư nâng cấp tuy nhiên nhìn chung kết cấu hạ tầng hiện nay ở nước ta vẫn trong tình trạng yếu kém. Phát triển kết cấu hạ tầng giao thông và vận tải khách du lịch là cộng việc rất cần thiết, tuy nhiên phức tạp, công phu, tốn kém, nhưng cũng là công việc thường xuyên, cần rà soát, cập nhật, bổ sung, đảm bảo chất lượng dịch vụ nhằm góp phần phát triển ngành Du lịch.
Ông Ando Katsuhiro, Cố vấn Thành lập Dự án cao cấp Văn phòng JICA Việt Nam: Phát triển du lịch dựa vào cộng đồng góp phần xóa đói giảm nghèo
Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản ( JICA) đã và đang hỗ trợ phát triển du lịch hướng đến người nghèo và quản lý môi trường. Đối với phát triển du lịch, JICA thiết lập siêu mục tiêu hỗ trợ người nghèo thông qua phát triển du lịch như thúc đẩy du lịch tự trị mang lại lợi ích cho địa phương và cộng đồng; Thúc đẩy hợp tác nhà nước và tư nhân để phát triển du lịch; Hỗ trợ giảm thiểu tác động phát sinh do phát triển du lịch với việc Quy hoạch Tổng thể phát triển du lịch; Phát triển năng lực cho các tổ chức du lịch; Phát triển năng lực xúc tiến du lịch bằng cách sử dụng di sản văn hóa và thiên nhiên, các nguồn lực địa phương; Du lịch vì người nghèo xúc tiến ngành nghề thủ công ở Vùng Tây Bắc…
Ông Lã Quốc Khánh – Phó Giám đốc Sở VHTTDL TP. Hồ Chí Minh: Cần đầu tư có trọng điểm, đa dạng hóa các sản phẩm du lịch
Qua thực tiễn cho thấy xu hướng liên kết cùng nhau khai thác tiềm năng, lợi thế của nhau để phát triển kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh là một trong những hoạt động nổi bật như thực hiện các chương trình do Tổng cục Du lịch phát động như kích cầu du lịch; Việt Nam điểm đến của bạn…Để phát huy vai trò đầu tàu của du lịch, đóng góp hiệu quả cho sự phát triển của kinh tế thành phố, trong thời gian tới, ngành Du lịch nên tập trung khai thác tiềm năng, lợi thế, phát triển có chiều sâu các loại hình du lịch hội nghị, mua sắm, đa dạng hóa các sản phẩm du lịch; mở rộng hệ thống dịch vụ du lịch đạt chuẩn kết nối với tour lữ hành, xây dựng và đưa vào khai thác các tour du lịch đường sông, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm cho công tác quảng bá xúc tiến nhằm giới thiệu hình ảnh một điểm đến thân thiện, an toàn hấp dẫn…
Mạnh Hà - Hải Ninh