- Nguyên nhân nào khiến ông đến với các bãi biển Việt Nam?
- Cách nay 10 năm tôi gặp tiến sĩ Mai (PGS.TS. Phạm Xuân Mai, trưởng khoa Kỹ thuật giao thông - Đại học Bách khoa TP.HCM) tại Pháp. Tiến sĩ Mai cho biết lãnh đạo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đang tìm công nghệ làm sạch cát ở bãi biển, thế là tôi sang Việt Nam. Đầu tiên tôi giới thiệu với tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT) về máy lọc cát.
- Máy lọc cát hoạt động như thế nào, thưa ông?
Máy này có hệ thống cào cát sâu 10cm, đánh tơi nó rồi lược lấy rác thải, đồng thời có bộ phận gạt cát cho phẳng trở lại. Tùy theo loại mà nó có công suất từ 1.000 m2 đến 10.000 m2/giờ. Tại Việt Nam, một số địa phương đã dùng máy này như BR-VT, Cửa Lò… Tuy nhiên, việc sử dụng máy rất khó khăn do bãi biển thường bị chia ra từng khu vực thuộc các công ty, đơn vị và cá nhân khác nhau, người thì sử dụng nó, người lại không muốn mà máy lại cần mặt bằng đủ rộng để dễ hoạt động. Nhưng công việc của tôi không phải là đi bán máy (cười) mà tôi đi khắp nơi tư vấn về việc bảo vệ môi trường bãi biển ở Việt Nam một cách tự nguyện, không vụ lợi.
- Vậy tình hình các bãi biển Việt Nam hiện nay như thế nào?
- Cách nay 10 năm, khi đến biển Vũng Tàu tôi cảm giác như lạc vào thiên đường hạ giới, rồi nhiều vùng biển khác đẹp không tưởng tượng nổi… vì nó còn giữ được nét đẹp hoang dã, trong lành hiếm nơi nào trên thế giới có được… Đến Việt Nam, tôi cảm thấy mình khỏe hẳn ra cả tinh thần lẫn thể xác. Nhưng hiện nay các bãi biển đã bị ô nhiễm nghiêm trọng, tuy không đến mức độ khủng khiếp nhưng đáng báo động. Còn nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm thì các bạn biết rồi.
- Vậy, làm thế nào để giữ gìn được môi trường bãi biển, thưa ông?
- Đầu tiên các bạn phải nghĩ đến giáo dục ý thức cho người dân trong việc bảo vệ môi trường, bắt đầu từ học sinh ở mọi cấp học. Học sinh nay từ lớp một cũng nên biết về tác hại của rác thải, biết phân loại chúng… Ở các nước châu Âu, như Pháp chẳng hạn, người ta đi tắm biển là chỉ để tắm và phơi nắng, chứ không như ở Việt Nam kiêm luôn việc liên hoan, nhậu nhẹt rồi vứt rác tại chỗ. Tôi thấy các gia đình, hay những nhóm bạn bè, ở Việt Nam thường ngồi với nhau ở cái dù che rồi uống bia, ăn cua nghẹ… ngay trên bãi biển rồi vứt lại những gì không dùng đến ngay tại chỗ.
Việt Nam nên nhanh chóng xây dựng luật môi trường bờ biển. Ở Pháp, luật này cũng được xây dựng khá muộn là năm 1986. Luật này của Pháp quy định: kể từ bờ biển 100m trở vào phải giữ hoang dã, không được xây dựng bất cứ thứ gì. Hiện nay ở Việt Nam, nhiều công trình xây dựng ngay sát bờ biển khiến môi trường sinh thái bị phá vỡ sự cân bằng, hay cả những quả trôi theo dòng hải lưu lẽ ra chúng tấp vào bãi biển rồi mọc thành cây lại bị chặn đứng bởi nhà cửa… Những đụn cát bị san phẳng cũng gây tác hại lớn. Tôi vừa thực hiện một công trình tạo đụn cát dài 300m tại Lộc An, TP.Vũng Tàu. Ở đó cây cối bắt đầu mọc lên.
- Như vậy, chắc ông đã đi nhiều nơi để tư vấn về môi trường bãi biển?
- Tôi đã đến Bộ Tài nguyên - Môi trường gặp Bộ trưởng lúc bấy giờ là ông Mai Ái Trực, rồi gặp một số vụ chức năng. Tôi cũng từng gặp lãnh đạo một số tỉnh… Ở đâu tiếng nói của tôi cũng được lắng nghe. Nhưng từ việc lắng nghe đến việc thực hiện vẫn đang còn khoảng cách. Tuy nhiên, tôi vẫn hy vọng môi trường bờ biển Việt Nam sẽ được cải thiện sau khi có những góp ý của những nhà khoa học, báo chí, trong đó có báo của bạn. Biển Việt Nam đẹp vô cùng, các bạn hãy gìn giữ nó.
- Xin cảm ơn ông!
Nguyễn Hưng thực hiện