(tiếp theo kỳ trước)

Quy hoạch vùng du lịch trong chiến lược tổng thể

Trong Đề án phát triển ĐBSCL đến năm 2010 đã xác định và quy hoạch 4 cụm du lịch: cụm du lịch Trung tâm, cụm du lịch Cà Mau, cụm Duyên hải và cụm Đồng Tháp. Cụm du lịch Trung tâm có vai trò quan trọng nhất trong khu vực ĐBSCL, bởi vị trí thuận lợi với đầu mối giao thông hàng không quốc tế và cửa khẩu quốc tế Vĩnh Xương - Tịnh Biên (An Giang) nối với nước bạn Campuchia. Mặt khác, tài nguyên du lịch của cụm Trung tâm khá phong phú, như đảo Phú Quốc, lễ hội vía Bà Chúa Xứ, lễ hội đua bò; du lịch sinh thái rừng tràm Trà Sư, khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng… Đối với cụm du lịch Cà Mau, có tài nguyên khá đa dạng như vườn chim quốc gia U Minh Hạ, bảo tàng Khơ me, lễ hội Ok Om Bok... Cụm Duyên hải phía Đông được coi là vùng có nhiều điểm đặc trưng nhất của vùng Tây Nam bộ có thể phát triển loại hình du lịch home stay. Đối với cụm Đồng Tháp có vườn quốc gia Tràm chim là mẫu cảnh quan duy nhất còn sót lại của Đồng Tháp Mười, do đó phát triển du lịch sinh thái là rất phù hợp.

Theo Vụ Lữ hành - TCDL, để xây dựng sản phẩm du lịch thật sự hấp dẫn của ĐBSCL trước hết phải tổ chức điều tra, nghiên cứu thị trường khách. Trong đó cần xác định thị trường trọng điểm của du lịch ĐBSCL để có kế hoạch xúc tiến quảng bá du lịch của vùng. Đối với thị trường khách quốc tế, ngoài đối tượng khách đi bằng đường hàng không cần coi trọng khách đi bằng đường bộ qua cửa khẩu với Campuchia, Lào, Thái Lan. Liên quan đến công tác quảng bá, đại diện Sở VH, TT&DL TP. Hồ Chí Minh cho rằng, cần phải xác định sản phẩm và quy hoạch vùng du lịch để tập trung quảng bá và xúc tiến du lịch ở các thị trường quốc tế thông qua các phương tiện thông tin đại chúng; hỗ trợ các doanh nghiệp du lịch có thêm cơ hội tiếp cận với các thị trường khách du lịch quốc tế mục tiêu và tiềm năng; góp phần vào sự phát triển du lịch giữa ĐBSCL với các quốc gia. Đối với thị trường nội địa, ngành Du lịch ĐBSCL tổ chức các sự kiện, lễ hội du lịch, liên hoan ẩm thực trong vùng. Đây là phương thức vừa quảng bá điểm đến ĐBSCL, tạo ra các sản phẩm du lịch để thu hút khách du lịch nội địa đến với vùng, vừa khai thác và nâng cấp các sự kiện lễ hội văn hóa, du lịch đặc trưng sẵn có của từng địa phương.

Đào tạo nguồn nhân lực du lịch cho sự phát triển du lịch bền vững

Theo dự báo của Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch (Tổng cục Du lịch), nhu cầu lao động vào năm 2020 của 13 địa phương trong vùng ĐBSCL là 207.900 người, trong đó có 75.400 lao động trực tiếp. Về chất lượng, lao động du lịch của ĐBSCL phải được trang bị đúng và đủ kiến thức, kỹ năng, quy trình kỹ thuật nghiệp vụ, kỹ năng chuyên môn, kỹ năng giao tiếp, tinh thần, thái độ phục vụ; có năng lực ngoại ngữ, đảm bảo yêu cầu của từng nghiệp vụ cụ thể. Về cơ cấu lao động du lịch của mỗi địa phương trong vùng phải đảm bảo hợp lý giữa trình độ đào tạo cũng như giữa các chuyên ngành của mỗi lĩnh vực. Hiện nay, công tác đào tạo mới nguồn nhân lực du lịch cho ĐBSCL mới chỉ có các cơ sở đào tạo du lịch ở TP. Hồ Chí Minh, trường Cao đẳng nghề Du lịch Vũng Tàu và một số khoá đào tạo học ngắn hạn tại chỗ, tập trung đào tạo kỹ năng phục vụ, ý thức bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, tổ chức các loại hình dịch vụ phù hợp với các đặc điểm sản xuất của cư dân ở các địa phương.

Theo TS. Nguyễn Văn Lưu, Phó Vụ trưởng Vụ Đào tạo (Bộ VH,TT&DL), lực lượng lao động trong ngành Du lịch ĐBSCL trong thời gian gần đây tăng đáng kể và chiếm tỷ trọng khá lớn trong lực lượng lao động của khu vực. Theo báo cáo thống kê của Sở VH, TT&DL các địa phương trong vùng, năm 2000, lực lượng lao động trong ngành Du lịch là 5.956 người, đến năm 2008 đã tăng lên 17.397 người. Tuy nhiên, cơ cấu lao động theo ngành nghề chưa hợp lý, chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. TS. Nguyễn Văn Lưu cho rằng, để phát triển nguồn nhân lực du lịch ĐBSCL cần huy động mọi nguồn lực, ưu tiên tạo ra sự phát triển vượt bậc cả về chất và lượng trong thời gian tới. Trên cơ sở đó, Nhà nước mà nòng cốt là Bộ VH, TT&DL và chính quyền của 13 địa phương trong vùng có trách nhiệm quản lý, đào tạo, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực đã được đào tạo. Trong xu hướng hội nhập và toàn cầu hóa, phát triển nguồn nhân lực du lịch phải từng bước đạt tiêu chuẩn chung, được thừa nhận trong khu vực và trên thế giới, tạo tiền đề cho xu hướng dịch chuyển lao động du lịch quốc tế. Để đáp ứng nhu cầu đó, 13 tỉnh thành trong khu vực ĐBSCL cần tập trung vào 3 chiến lược chủ yếu: ưu tiên, khuyến khích; tạo dựng và huy động nguồn lực; liên kết hợp tác và hội nhập quốc tế nhằm tạo dựng được đội ngũ lao động đáp ứng cho sự phát triển du lịch bền vững ở ĐBSCL. Ngoài ra, các địa phương cần xây dựng giải pháp, hoàn thiện chính sách, cơ chế, cụ thể hóa các quy định pháp luật về đào tạo và sử dụng nhân lực du lịch theo hướng đẩy mạnh xã hội hóa phát triển nhân lực; quy hoạch lại hệ thống cơ sở đào tạo và cơ sở nghiên cứu về du lịch; xây dựng đội ngũ giáo viên, giảng viên có trình độ cao.

Ths. Lê Thị Mỹ Hà - Viện Nghiên cứu phát triển TP.Hồ Chí Minh cho rằng, cần chú ý đến công tác tuyển dụng lao động phục vụ trong ngành Du lịch. Các doanh nghiệp cần dựa trên cơ sở các quy chế, chính sách về tuyển dụng lao động của Ngành để xây dựng các quy định, chính sách và tiêu chuẩn tuyển dụng phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp; cải thiện điều kiện lao động và nâng cao chất lượng, môi trường làm việc trong doanh nghiệp du lịch.

Ông Nguyễn Văn Tấn - Vụ trưởng, Giám đốc Cơ quan đại diện Bộ VH,TT&DL tại TP.Hồ Chí Minh cho biết: ĐBSCL có nhiều tiềm năng, thiên nhiên, khí hậu, văn hóa nhưng phát huy những tiềm năng ấy để phục vụ cho du lịch, tạo ra hiệu quả lớn thì chưa đạt được như mong muốn. Do vậy, hội thảo không đi nhiều vào thực trạng mà chủ yếu tìm ra những giải pháp về quy hoạch, đào tạo nguồn nhân lực du lịch, xây dựng sản phẩm, công tác quảng bá... Ngành Du lịch ĐBSCL cần tìm ra tiếng nói chung trong sự liên kết doanh nghiệp, liên kết địa phương và các cơ quan quản lý Nhà nước để du lịch ĐBSCL trở thành một địa chỉ du lịch trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới.

Hồng Nghệ