Vượt sóng

Theo GS. Đào Nguyên Cát, năm 2009 được xem là năm khó khăn nhất của nền kinh tế Việt Nam trong thập niên đầu thế kỷ 21, do chịu tác động từ cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu. Khó khăn đã bộc lộ rõ nét trong nền kinh tế của nước ta là thị trường xuất khẩu bị thu hẹp, dòng vốn đầu tư nước ngoài chững lại và hàng hóa trong nước có dấu hiệu suy giảm, điều này khiến cho GDP trong quý 1 năm 2009 chỉ tăng 3,1%. Cũng theo GS. Cát, Chính phủ đã phản ứng nhanh nhạy và quyết liệt khi tung ra gói kích thích kinh tế trị giá 8 tỷ USD, gồm miễn giảm, hoãn thuế, hỗ trợ lãi suất, tăng đầu tư… đã nhanh chóng tác động tích cực tới nền kinh tế trong những quý tiếp theo.

GS. Đào Nguyên Cát phân tích: với gói hỗ trợ lãi suất, nhiều doanh nghiệp đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất. Bởi thế, số việc làm mới được tạo ra được tăng lên theo từng quý, thu nhập của người lao động cao hơn đã kéo theo sức cầu tiêu dùng phục hồi.

Đồng quan điểm, TS.Trần Du Lịch, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế Quốc hội, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. HCM nhận định rằng, các gói giải pháp của Chính phủ như về an sinh xã hội, chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ đã phát huy tác dụng trong đời sống kinh tế xã hội . Gói kích cầu phù hợp tình hình thực tiễn của kinh tế Việt Nam; đã và đang có tác động tích cực đối với sự phục hồi tốc độ tăng trưởng, chặn đứng đà suy giảm tốc độ tăng trưởng GDP, ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ phá sản nhiều doanh nghiệp, trong đó kiểm soát được lạm phát theo mục tiêu đề ra,

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành nhìn nhận: cuộc khủng hoảng kinh tế của thế giới sẽ đem lại trật tự kinh tế mới, do vậy chúng ta nên xem lại cách nhìn và chiến lược đối với đầu tư nước ngoài, thay vì thúc đẩy đầu tư trực tiếp, cần nên nhanh chóng tổ chức hệ thống các quỹ đầu tư gián tiếp. Như vậy, Việt Nam không nhất thiết phải phát triển theo mô hình kêu gọi đầu tư trực tiếp nước ngoài như hiện nay. Trên những tiền đề của nền kinh tế đất nước, ông Thành cũng cho răng trước những tác động của nền kinh tế thế giới và cộng đồng doanh nghiệp cần phải tự vươn lên. Do đó, tái cấu trúc doanh nghiệp phải được mỗi một doanh nghiệp đặt lên ưu tiên hàng đầu cũng như công tác nhân sự và thị trường để có những quyết sách trong tương lai.

Bức tranh mới cho kinh tế Việt Nam

Theo GS. Nguyễn Quang Thái, Tổng Thư ký Hội Khoa học kinh tế Việt Nam phân tích và dự báo: nền kinh tế của đất nước trong năm 2010 đang là một bức tranh sáng với nhiều gam màu tươi mới. Cụ thể, Việt Nam đang tiến hành công cuộc đổi mới thành công, được toàn dân ủng hộ, thế giới đánh giá cao. Về thu nhập bình quân đầu người trong năm 2010 bằng và vượt 1.200USD/người., nền kinh tế của nước ta đã trên đà tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế khá. GS.Thái đã đưa ra 2 dự báo cho nền kinh tế đất nước trong năm 2010. Kịch bản 1: cần có sự đột phá nhưng có lộ trình. Chuyển mạnh sang mô hình mới, tái cấu trúc nền kinh tế dựa trên chất lượng, năng suất, hiệu quả. Từ đó làm hồi sinh sức mạnh toàn dân tộc kết hợp sức mạnh thời đại. Đặc biệt quan trọng từ nay đến năm 2010 khi thế giới còn đang khó khăn, chưa ra khỏi suy thoái kinh tế. Kịch bản 2: cải cách thế chế mạnh mẽ, tạo tiền đề cho sự sang tạo của doanh nghiệp và mọi thành phần kinh tế, muốn vậy cần đổi mới tư duy và chính sách. Từ đó cải biến mô hình phát triển, cải cách hành chính theo lộ trình thích hợp. Với kịch bản này các chỉ tiêu kinh tế đạt vừa phải, nhưng hướng đến chất lượng, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển khoa học công nghệ, tăng sức cạnh tranh, hiệu quả, phải chú ý phát triển bền vững, hài hòa kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường trong sự liên kết và bảo đảm bằng đổi mới thể chế kinh tế XHCN trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế mạnh mẽ.

Bức tranh mới cho nền kinh tế của đất nước trong năm 2010, theo GS.Cát đó chính là yếu tố nội tại, những chuyển biến của nền kinh tế được thể hiện rõ khi tăng trưởng GDP quý 3/2009 đã tăng lên 5,8%, đưa GDP 9 tháng đạt 5%. GS.Đào Nguyên Cát nhận định, dù mức tăng trưởng năm nay đạt thấp hơn so với 8 năm qua, nhưng được xem là thành công trong bối cảnh kinh tế của hầu hết các nước phát triển và một số nền kinh tế mới nổi vừa mới thoát khỏi suy thoái. GS.Đào Nguyên Cát cho biết thêm, muốn nền kinh tế bền vững, thì yếu tố tiêu dùng trong nước đóng vai trò hết sức quan trọng. Một thị trường hơn 86 triệu dân như Việt Nam đang là mục tiêu của hàng loạt các nhà sản xuất, phân phối nước ngoài muốn thâm nhập. Như vậy, các doanh nghiệp trong nước cần phải nỗ lực hơn nữa để mang tới người tiêu dùng những sản phẩm, dịch vụ tối ưu, với giá hợp lý để người tiêu dùng chấp nhận và tin dùng.

Bên cạnh đó, TS.Trần Du Lịch cũng dự báo nền kinh tế Việt Nam năm 2010 là: thúc đẩy quá trình phục hồi tăng trưởng, quan tâm chất lượng tăng trưởng. Bên cạnh đó, duy trì tốc độ tăng GDP khoảng 6,5%. Tiếp tục sử dụng chính sách tiền tệ và tài khóa để hỗ trợ doanh nghiệp, tăng cao sức cạnh tranh, giữ vững kinh tế vĩ mô, ngăn ngừa lạm phát. Trong năm 2010, VNĐ tiếp tục ổn định, nhưng vẫn phải điều chỉnh theo tỷ giá của USD so với các ngoại tệ mạnh khác trên thị trường quốc tế nhằm vừa kích thích xuất khẩu, vừa giảm nhập siêu, giữ thăng bằng cán cân tổng thể.

Bài & ảnh: Hồng Nghệ