Với diện tích chỉ khoảng 1.1km2 nhưng thôn đã phải cõng 4 nhà máy xi măng và hàng chục doanh nghiệp khai thác đá. Sức khoẻ người dân nơi đây ngày càng bị đe dọa bởi bụi đá, tiếng ồn.
“Ô nhiễm hơn cả thành thị”
Chúng tôi đến thôn Bồng Lạng vào một buổi trưa. Vừa đến con đường vào thôn, chúng tôi đã cảm thấy ngột ngạt bởi khói bụi, và những âm thanh từ hàng trăm chiếc xe tải chở đá, cát đang tấp nập ra vào. Anh Nguyễn Văn Hùng - một người dân ở thôn Bồng Lạng tâm sự: “Ngày nào cũng vậy cứ dắt xe ra khỏi cửa là bụi vây kín người, sống ở nông thôn nhưng cuộc sống ngột ngạt hơn sống thành thị bởi lúc nào cũng phải đeo khẩu trang vì bụi đá, thậm chí chỉ bỏ ra để ăn cơm.! Nhưng khổ nhất là khi giặt quần áo mà không biết phơi ở đâu vì chỗ nào cũng ngập bụi”.
Công trường nghiền đá ngay cạnh nhà dân, bụi của đá bay tự do mà không có biện pháp xử lý nào. Mọi sinh hoạt của người dân bị bụi đá gây cho bao phiền phức. Bác An, sống cạnh Công trường chỉ tay vào thửa ruộng nơi có vài cây ngô đang héo úa nói: “Đấy các anh nhìn xem ngô, đỗ có lên được đâu, mà canh tác ở đây bụi lắm, người ta bán rẻ cho công ty xi măng hết rồi, tôi cũng chuẩn bị bán đây không làm được vì bụi”. Bác cũng cho biết thêm người dân ở thôn đã nhiều lần kiến nghị lên xã, huyện, thậm trí kéo lên công trường khai thác đá phản đối nhưng chẳng có tác dụng.
Chúng tôi có mặt tại khu khai thác đá Công trường 1, nhìn những công nhân treo mình như những con dơi bám trên núi đá lô nhô mà không khỏi rợn người. Tiếng mìn phá đá thỉnh thoảng lại vang lên kéo theo đó là những cơn bão bụi. Anh Thành - một công nhân công trường nói “ Biết là vất vả và độc hại nhưng không làm chúng tôi biết lấy gì sinh sống”. Người dân ở đây cho biết, năm nào cũng có người tử nạn vì đá. Hôm chúng tôi đến đúng vào ngày người trong thôn tiễn đưa một người xấu số. Đó là trường hợp của anh Lương Văn Thuần (36 tuổi). Anh Thuần đã vĩnh viên ra đi khi rơi từ vách đá xuống trong lúc đang khai thác đá. Giờ đây cuộc sống của vợ con anh biết trông cậy vào đâu khi anh ra đi để lại một vợ trẻ với 4 đứa con nheo nhóc? Một cán bộ y tế Xã Thanh Nghị cho biết, hầu hết người dân nơi đây chủ yếu mắc các bệnh về đường hô hấp, bệnh viêm kết mạc. Còn những người dân làm việc ở các bãi đá cho biết, cứ 10 người thì có tới 7 người mắc bệnh phổi và đường hô hấp.
Dự án đi qua, niềm đau dân chịu
Không chỉ sống chung với ô nhiễm do bụi đá và tiếng ồn, người dân thôn Bồng Lạng lại đang đứng trước nguy cơ thất nghiệp do không còn đất để canh tác. Trưởng thôn Bồng Lạng Đinh Ngọc Thập cho biết, thôn Bồng Lạng có hơn 150ha đất canh tác. Nhưng do quá trình giải toả để làm các dự án và xây dựng các công ty xi măng, đã chiếm tới gần 100 ha đất canh tác. Cả thôn có trên 1.000 lao động thiếu việc làm nhưng các doanh nghiệp mới thu hút được gần trăm người.
Các doanh nghiệp chỉ chú trọng đầu tư khai thác, kiếm lợi nhuận, bỏ mặc việc tàn phá sức khỏe người dân và môi trường nơi đây. Câu hỏi được đặt ra là, một thời gian nữa khi bãi đá thôn Bồng Lạng bị khai thác hết, các doanh nghiệp đi tìm những mỏ đá mới để tiếp tục khai thác, còn người dân Bồng Lạng sẽ làm gì ra tiền, và lấy tiền đâu để giải quyết những căn bệnh đang tiềm tàng trong cơ thể họ. Đã đến lúc chính quyền tỉnh Hà Nam cần lưu tâm đến thôn Bồng Lạng trước khi quá muộn.
Trần Ước - Thưởng Hải Ninh