1. Khi chúng tôi quyết định sẽ khám phá một số địa danh mới thuộc về Hà Nội, việc đầu tiên là đi mua bản đồ hướng dẫn ở mấy công ty du lịch, lữ hành, kể cả nhà sách, nhưng tìm không có. Có lẽ việc in ấn bản đồ du lịch, làm sách hướng dẫn du lịch ở VN nói chung, ở Hà Nội nói riêng không được chú trọng mấy, hoặc có làm nhưng không phổ biến rộng rãi. Trong khi ta luôn có những chương trình quảng bá du lịch VN, luôn có những dự án lớn nhỏ khuyến khích, kích cầu ngành du lịch, nhưng hình như ta vẫn không có được một sự chuyên nghiệp từ khâu nhỏ nhất, đó là làm bản đồ hướng dẫn du lịch.

Không chỉ riêng Hà Nội, mà khi đi đến các tỉnh thành khác cũng vậy. Đi tìm một tấm bản đồ, tìm một cuốn sách hướng dẫn du lịch vùng, miền là cực khó. Những người bạn ngoại quốc của tôi, khi sang VN, thường có cuốn “Lonely Planet - Vietnam”, hướng dẫn chi tiết các vùng, miền, từ Nam ra Bắc, từ đồng bằng, duyên hải, đến vùng cao… Chỉ tiếc là cuốn sách các bạn tôi mang theo, chưa kịp cập nhật Hà Nội “mới”.

Và rồi, để có thể có được thông tin về những nơi chúng tôi định khám phá, đành phải dùng một công cụ đắc dụng là lên mạng internet, tìm kiếm từng địa danh từ các bloger, các trang du lịch lẻ tẻ của các báo, các công ty lữ hành… nhưng không mấy tự tin lắm, kể cả tôi, người Việt.

2. Khi Hà Nội được mở rộng, phạm vi du lịch Hà Nội không chỉ là những địa danh truyền thống mà còn có cả những địa danh mới sát nhập, như hệ thống các chùa, đình, đền, miếu cổ, các danh thắng núi non, hang động, các làng nghề thủ công lâu đời, những địa điểm gắn với các sự tích danh nhân nước Việt… Nhưng để đến được các địa danh đó, dù đã có “vốn” thông tin lấy từ trên mạng, cũng khó khăn vì thiếu hướng dẫn chi tiết. Cuộc hành trình khám phá đầu tiên của chúng tôi là Ba Vì.

Cứ ngỡ một địa danh không xa trung tâm Hà Nội, không lạ với người địa phương, đã có tên trên bản đồ du lịch của một số tour nội địa, thì có thể dễ dàng đi và đến. Hỏi thăm đường đi đã là một vấn đề, vì gần như trên lộ trình, không thấy có biển đề, nên từng chặng một là phải dừng để hỏi không thì đi lạc. Sau đó chúng tôi còn đi mấy vùng khác ở khu vực Hà Tây (cũ), Mê Linh, Lương Sơn…, những nơi như chùa Hương, chùa Tây Phương, đền Gióng, đền Và,… đều là những nơi thu hút rất đông du khách mà sản phẩm, dịch vụ du lịch vẫn còn sơ khai, nghèo nàn… và không mấy tin cậy về nhiều mặt.

3. Hà Nội là 1 trong rất ít những Thủ đô trên thế giới có lịch sử 1.000 năm. Bản thân Hà Nội đã chứa trong mình những di sản vô giá, cả vật thể, phi vật thể minh chứng cho sự tồn tại, phát triển, trường tồn của quốc gia. Mỗi một địa danh ở Hà Nội là một câu chuyện, một sự tích mang hồn sông núi đầy tự hào không chỉ của người Hà Nội mà của chung người VN.

Du lịch là một ngành công nghiệp không khói, lợi nhuận cao. Một số quốc gia không có tài nguyên, không có khả năng phát triển những ngành công nghiệp khác, đã lấy du lịch làm ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần chủ lực trong chỉ số GDP của quốc gia. Với họ, Thủ đô của quốc gia là một “nguồn” khai thác du lịch cực kỳ giá trị.

Khi Hà Nội mở rộng, ngành du lịch có lẽ chưa kịp chuẩn bị cho thành phố này tâm thế vươn xa, vươn rộng, nên ở một khía cạnh, du lịch Hà Nội đã bị “chậm”, chưa đáp ứng kịp nhu cầu du lịch địa phương của du khách. Cách làm du lịch còn manh mún, vụn vặt, ai làm người đó biết, uy tín tạo dựng không bền vững, sản phẩm thì công thức, dịch vụ lạc hậu, nghèo nàn và không hấp dẫn….

Thiết nghĩ ngành du lịch Hà Nội cần sớm xây dựng một kế hoạch về định vị, phát triển và quảng bá du lịch Thăng Long - Hà Nội mới.

Hoài Hương