Năm 2009 là một năm đầy khó khăn, thử thách với ngành Du lịch thế giới, đặc biệt là khu vực châu Á - Thái Bình Dương (sau khi giảm 7% lượng khách trong nửa đầu năm 2009, nửa cuối của năm 2009 tăng ấn tượng là 3%). Chuyển động tích cực này dự kiến sẽ tiếp tục được cải thiện và thuận lợi hơn trong 2010 - 2011. Mặc dù sự phục hồi kinh tế thế giới đang ở trong giai đoạn trứng nước, với một số thị trường truyền thống như Đức, Anh và Mỹ vẫn đang tìm kiếm khách, khu vực châu Á Thái Bình Dương được hưởng lợi từ các động cơ tăng trưởng mới của Trung Quốc và Ấn Độ, cả hai đều có gần như không giới hạn tiềm năng để mở rộng.
Tuy nhiên, trước tình thế này, ngành Du lịch đã chủ động lên kế hoạch liên kết hoạt động, phối hợp chặt chẽ với các Bộ ngành liên quan như Hàng không Việt Nam, Cục Hàng không dân dụng, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Công thương, Hiệp hội Du lịch, Đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài và các địa phương, cụ thể là thông qua các chương trình làm việc, họp, hội thảo về hợp tác nhằm phát triển du lịch Việt Nam một cách hiệu quả, bền vững trong cơn khủng hoảng.
Ngoài ra, sự hỗ trợ, giúp đỡ của các tổ chức quốc tế, phi chính phủ, Liên hợp quốc trong suốt những năm qua cũng là điều kiện tốt để du lịch Việt Nam phát triển, cụ thể: Quy hoạch du lịch, điều chỉnh quy hoạch tổng thể du lịch Việt Nam giai đoạn 2001 – 2010; Quy hoạch du lịch tại đảo Phú Quốc tháng 10/2003; Phát triển du lịch MICE tại TP. Hồ Chí Minh năm 2004; Phát triển làng nghề mây tre đan Phú Vinh năm 2008; Tư vấn xây dựng Luật Du lịch năm 2005 và tổ chức triển khai 2007, 2008; Chiến lược phát triển nguồn nhân lực du lịch Việt Nam tháng 8/2005; Phối hợp xây dựng Chiến lược marketing du lịch Việt Nam. Đặc biệt, tháng 1/2010 vừa qua, Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) đã ký bản ghi nhớ Hợp tác du lịch giữa TCDL và UNWTO, theo đó UNWTO tiếp tục xem xét giúp du lịch Việt Nam rà soát, điều chỉnh quy hoạch phát triển du lịch; hỗ trợ kỹ thuật trong xúc tiến, quảng bá du lịch; giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho Du lịch Việt Nam thông qua các khóa bồi dưỡng ngắn hạn.
Bên cạnh sự nỗ lực đó, phải kể đến các hoạt động, tiềm năng, lợi thế của Du lịch Việt Nam, đó là những cảnh quan thiên nhiên, môi trường, an ninh, chính trị xã hội cũng như công tác xúc tiến quảng bá hình ảnh Du lịch Việt Nam tới các thị trường lớn, trọng điểm ngày càng tích cực, hiệu quả hơn và đặc biệt Việt Nam được tham gia đăng cai, tổ chức nhiều sự kiện quốc tế lớn như Phiên họp liên Ủy ban Đông Á – Thái Bình Dương, Hội thảo quốc tế… và đây là những động lực để Du lịch Việt Nam tăng trưởng mạnh trong năm 2010.
Điều này thể hiện sự tham gia tích cực và sâu hơn trong tổ chức du lịch lớn nhất toàn cầu của Việt Nam. UNWTO sẽ hỗ trợ kỹ thuật, cử chuyên gia tiến hành nghiên cứu, đánh giá tổng thể hướng phát triển du lịch ở một số địa phương có nhiều tiềm năng, chưa được khai thác phát triển ở Việt Nam, như: hồ Ba Bể, Thác Bà, khai thác du lịch cộng đồng tại Hà Giang. Mặt khác, UNWTO sẽ xem xét khả năng tiếp nhận cán bộ du lịch Việt Nam sang làm việc tại trụ sở của UNWTO.
Tổng Thư ký UNWTO Taleb Rifai cho biết, ngành du lịch thế giới sẽ phục hồi mạnh trong năm 2010 sau cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế toàn cầu và dịch cúm A/H1N1. Báo cáo năm 2009, UNWTO cho biết lượng khách du lịch thế giới đã giảm khoảng 4%, đây là một trong những năm khó khăn nhất mà ngành du lịch phải hứng chịu trong thời gian gần đây. UNWTO cho rằng, năm 2010 là một năm đòi hỏi các nước trên thế giới phải tích cực thực hiện các biện pháp nhằm giảm thiểu tác động của khủng hoảng và kích thích phục hồi kinh tế. Thực tế, kết quả những tháng gần đây đã cho thấy sự phục hồi đang diễn ra, đặc biệt là ở châu Á - Thái Bình Dương.
Trong 3 tháng đầu năm 2010, ngành Du lịch Việt Nam đã đón trên 1.341.000 lượt khách quốc tế (tăng hơn 30,6% so với Quý I năm 2009). Theo ông Nguyễn Văn Tuấn – Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, Quý I, ngành Du lịch Việt Nam đã tạo dấu ấn tăng trưởng, bứt phá mặc dù phải đối mặt với nhiều yếu tố khách quan tác động như động đất, kinh tế, dịch bệnh...
Thống kê trên cho thấy, Du lịch Việt Nam đã đi đúng hướng trong giai đoạn phục hồi khủng hoảng vừa qua, đây là tín hiệu tích cực của Việt Nam trong năm 2010. Kết quả này có được là có sự nỗ lực sự đóng góp của toàn ngành, của các địa phương trong cả nước để đạt được mục tiêu, kế hoạch đề ra trong năm nay với nhiều sự kiện lớn được diễn ra như Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, kỷ niệm 50 năm thành lập ngành Du lịch, Festival Huế 2010... Đây là cơ hội để thúc đẩy sự tăng trưởng của ngành Du lịch Việt Nam.
Bích Hạnh