Thời thơ ấu, tôi được bà nội dẫn đi ăn cỗ, bởi vì món tôi thích nhất và được người lớn gắp bỏ trong chén tôi đầu tiên là món mọc hấp. Trong những lúc rãnh rỗi, bà tôi cho biết: Mọc là một hỗn hợp nhiều loại thực phẩm, gói bằng lá chuối, hoặc lá dong (qua hơ lửa) cột túm một đầu rồi đưa vào nồi hấp cách thuỷ. Mọc có nhiều loại, có loại món chủ lực là mọc thịt bò, thịt heo, gà, hoặc vịt (thịt gà, vịt chỉ lấy phần thịt, bỏ da và xương).

Theo như bà tôi nói, thành phần nguyên liệu để chế biến thành món mọc có thể tuỳ theo sản phẩm, tập quán từng vùng, thông thường các món như thịt heo, thịt bò, gà, vịt, mề gà, vịt xắt thành lát mỏng đem băm trên thớt thật nhuyễn; dùng bún tàu cắt từng khúc ngâm nước cho sợi bún được mềm ra; nấm mèo rửa sạch, ngâm trong nước cho mềm, xong dùng dao băm thật nhỏ trên thớt; hành củ, tỏi củ, đôi khi có một ít củ riềng; các loại rau gia vị như hành, ngò, lá gừng, nghệ, lá hẹ xắt thật nhỏ, một ít tiêu bột, muối, vị tinh, ít nước mắm loại ngon, trứng gà hoặc vịt sống và quấy đều. Tất cả được trộn chung thật đều trong thau. Xong, dùng lá chuối đã được hơ dịu, đặt trên bát và thoa sơ qua một lượt dầu phụng đã phi chín với tác dụng khi hấp chín, mọc không dính vào lá và khi ăn có vị béo, thơm. Dùng muỗng xúc hỗn hợp trên đổ vào lá vừa đủ, lúc này rải ít đậu phụng rang tách đôi lên bề mặt rồi túm lá chuối lại và buộc lại bằng sợi của bẹ chuối khô hoặc tươi. Gói xong mọc xong cho vào nồi hấp cách thuỷ chừng 30 phút là mọc chín.

Khi bắt đầu vào ăn, thực khách mới mở gói mọc. Lúc này từ gói mọc tỏa ra mùi thơm hấp dẫn mà ít có món ăn nào sánh kịp. Vị ngọt của thịt hòa quyện với mùi rau thơm, mùi trứng, mùi đậu phụng bùi béo, cái dẻo của bún tàu, cái giòn tan sựt sựt của mộc nhĩ… cùng các màu sắc bắt mắt, ăn thật khoái khẩu, nhớ đời. Trong các đám giỗ kỵ ngày trước món mọc hấp truyền thống thường xuất hiện trên bàn cỗ và được người sành ăn thưởng thức đầu tiên với bánh tráng nướng giòn xứ Quảng và nhấp ly rượu gạo thơm nồng.

Hoà Vang