“Văn hóa nội lực”

Với vị trí hàng đầu của cả nước về phát triển kinh tế, TP. HCM thu hút hàng ngàn người từ miền Bắc và miền Trung vào làm ăn, lập nghiệp. Không chỉ người trong nước, Việt kiều, người nước ngoài từ khắp năm Châu cũng đổ về đây. Chẳng biết tự bao giờ, TP. HCM thành nơi dân bản địa chỉ còn là thiểu số và văn hóa Sài Gòn lại là “văn hóa tôn trọng sự khác biệt”. Nhiều Việt kiều Mỹ về Việt Nam làm ăn đều phải khẳng định rằng, sống ở Sài Gòn còn sướng hơn ở Mỹ vì cái gì cũng có, từ văn hóa tinh thần, ẩm thực đến cơ hội làm ăn. “Ở Sài Gòn, tôi có thể ăn bánh đa cua Hải Phòng, nói ngọng tiếng Việt hay tiếng Anh đều không ai phàn nàn, mặc quần áo theo cách mà tôi thích, chuyện làm ăn có thể nở ra ngay ở quán cà phê…. Nói chung, ở Mỹ không thể sung sướng như thế được – tất nhiên, ở Sài Gòn bạn phải có tiền”, anh Tony Nguyễn, Việt kiều Mỹ chia sẻ.

Người Sài Gòn tiêu tiền “thoáng” hơn dù người đó bản thân vốn là người miền Trung hay miền Bắc. Đất Sài Gòn chiều lòng người tứ xứ nên cũng đem lại cho Thành phố một nội lực mạnh mẽ để vượt qua mỗi khó khăn.

Năm 2009, Việt Nam được đứng trong danh sách các nước giải quyết tốt khủng hoảng kinh tế, không thể không nói đến vai trò của TP. HCM, nơi tập trung nhiều nhất các doanh nghiệp mạnh. Nhiều doanh nhân thành đạt cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến các doanh nghiệp VN vượt qua được ảnh hưởng của kinh tế thế giới là nhờ vào “văn hóa nội lực” – làm ăn bằng tiền của chính mình chứ không phụ thuộc hoàn toàn vào ngân hàng. “Văn hóa này thể hiện sự chưa hoàn toàn hội nhập của doanh nghiệp Việt Nam với thế giới, nhưng có lẽ đó lại là cách người Việt Nam “hòa nhập chứ không hòa tan” – Ông Lê Viết Hải – Chủ tịch HĐQT Công ty Xây Dựng Hòa Bình hóm hỉnh nói.

Nhưng năm 2009 người ta cũng bắt đầu chứng kiến sự “trở về” của nhiều người dân tỉnh lẻ, những người không thể trụ vững vì sự đắt đỏ và xa hoa của Sài Gòn. Bắt đầu là các khu công nghiệp, rồi đến các công ty chứng khoán, sàn vàng… bị mất công nhân, mất nhân viên chăm chỉ.

“Việc kinh tế các tỉnh ngày một phát triển là một trong những nguyên nhân lao động phổ thông chuyển khỏi TP. HCM. Với cùng một mức lương mà người công nhân được trả thì họ sống ở tỉnh sẽ thuận lợi hơn ở thành phố rất nhiều. TP. HCM đang phát triển các ngành dịch vụ cao cấp như tài chính, ngân hàng, công nghệ thông tin, du lich... cần lao động trình độ cao do vậy số lượng lao động giản đơn đang và sẽ giảm. Các khu công nghiệp của TP. HCM cũng phải thu hút dự án đầu tư công nghệ cao để đáp ứng xu hướng mới này”, ông Lê Mạnh Hà, Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông nhận định.

Giải pháp hữu hiệu: Nhà nước và nhân dân cùng làm

Năm qua, ngoài việc bàn đến những con số vĩ mô như GDP, chỉ số giá tiêu dùng, vật lộn với khủng hoảng kinh tế toàn cầu… thì lãnh đạo TP. HCM đã bàn nhiều và trực diện hơn đến những vấn đề liên quan mật thiết đến đời sống dân sinh như: kẹt xe, ngập nước, không khí ô nhiễm, an toàn vệ sinh thực phẩm, chất lượng giáo dục và khám chữa bệnh…. Nhưng phải thừa nhận rằng, quan tâm và giải quyết được là hai việc khác nhau.

       
“Người dân chúng tôi mong muốn chính quyền thành phố đưa ra những giải pháp hữu hiệu chứ không chỉ là họp bàn hay đi kiểm tra. Cái gì khó làm lại để dân tự giải quyết thì không được. Nhà nước và nhân dân cùng làm mới đạt hiệu quả cao”, bà Hoàng Thị Sang, tổ trưởng tổ dân phố thuộc phường 15, quận Tân Bình nói.

Nếu nhắc đến hiệu quả của hoạt động “Nhà nước và nhân dân cùng làm” thì ở TP. HCM phải kể đến phong trào làm sạch đường phố. Năm qua, đường phố TP. HCM đã sạch hơn nhờ ý thức của người dân và những chiến dịch “xanh – sạch – đẹp” của chính quyền. Năm 2010 lại tiếp tục là năm “Thực hiện nếp sống văn minh – mỹ quan đô thị” với 4 nội dung chính: chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn, giao thông; giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường; giao tiếp - ứng xử văn minh nơi công cộng; xây dựng mỹ quan đô thị, làm xanh - sạch - đẹp đường phố.

TP sẽ vận động nhân dân không thực hiện 6 hành vi: bán hàng rong trước cổng trường học; phát tờ rơi, sử dụng âm thanh quảng cáo quá lớn trên đường phố; xả rác thải, nước thải ra lòng lề đường; rải vàng mã trên đường phố; nói tục, chửi thề, phóng uế bừa bãi; chạy xe trên vỉa hè, dừng xe không đúng vạch quy định.

Hy vọng rằng, không chỉ là vấn đề văn minh cho bộ mặt thành phố mà các vấn đề “chất lượng sống” của người dân sẽ được chính quyền thành phố đưa ra được giải pháp hữu hiệu trong năm 2010.

Sức trẻ giữa mùa xuân

Những ngày đầu năm 2010 này, lần đầu tiên TP. HCM chọn ra 5 công dân trẻ tiêu biểu. Được triển khai từ tháng 3/2009, 38 đơn vị tham gia giới thiệu những cá nhân trẻ tuổi, năng động và sáng tạo. Đặng Tất Dũng (1979), thạc sĩ luật, bí thư Đoàn trường, phó giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật ĐH Luật TP.HCM, phó chủ nhiệm CLB Du học sinh TP. HCM là một trong những người đạt danh hiệu.

Dũng cũng là một trong những du học sinh chọn hướng về Việt Nam làm việc, thay vì ở lại xứ người. Cùng với Dũng, hàng trăm du học sinh khác năm qua cũng chọn TP. HCM để trở về lập nghiệp. Tất nhiên, hầu hết du học sinh về nước đều làm việc ở khối tư nhân và một trong những lý do trở về nước cũng vì việc làm tại các công ty nước ngoài hiện đang khó khăn do khủng hoảng kinh tế. Nhưng dù họ trở về với nguyên nhân gì và làm việc ở vị trí nào thì những kiến thức họ thu nhận được ở những nước tiên tiến cũng được áp dụng cho Việt Nam.

“Chúng tôi ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình đối với sự phát triển của thành phố, trong việc rèn luyện thêm và truyền lại ngọn lửa của những giá trị sống đẹp đến với rộng rãi bạn bè thanh niên. Vì thành phố sẽ thật sự phát triển và tươi đẹp hơn khi mỗi thanh niên đều là công dân trẻ tiêu biểu của TP. HCM” – Dũng phát biểu trong ngày nhận giải thưởng.

Việt Nam đang ở “thời kỳ dân số vàng” với nhóm trong độ tuổi lao động (nam từ 14-60, nữ từ 15-55) cao gấp đôi nhóm có độ tuổi phụ thuộc. Đây là cơ hội cho sự phát triển chung của đất nước và TP. HCM, nơi tập trung đông nhất lực lượng lao động trẻ của cả nước.

Xuân đang về trên thành phố với rực rỡ đèn màu, mai vàng khoe sắc. Dòng người, xe tấp nập chạy đi muôn ngả như đang vươn mình tìm kiếm những cơ hội và sẵn sàng đón chào thử thách với niềm tin và sức sống của một thành phố trẻ.

Đức Hạnh