Trăm kiểu... câu rùa
Nói đến Hồ Gươm, nhiều người sẽ nhắc đến cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, Bút Tháp, Tháp Rùa và không thể không nhắc đến “cụ” rùa cùng con cháu họ hàng nhà “cụ”. Bởi từ lâu, rùa Hồ Gươm đã gắn liền với lịch sử của Thăng Long - Hà Nội, đã hóa thành di sản vô giá gắn với những truyền thuyết linh thiêng từ ngàn năm nay. Tuy nhiên đến nay, loài vật linh thiêng này lại đang bị tàn sát bởi những kẻ câu trộm rùa.
Sáng ngày 2/12, tại khu vực cầu Thê Húc, một nhóm “sát thủ” rùa đã có mặt, ung dung thả câu trên cầu Thê Húc. Với đồ nghề rất đơn giản là một cuộn cước cùng lưỡi câu quăng sắc nhọn, nhóm câu rùa phục sẵn trên cầu Thê Húc, quan sát thấy rùa nổi là quăng câu, xung quanh là đông đảo du khách hiếu kỳ đứng xem. Chị Nguyễn Thị Lan – một người thợ ảnh trên cầu Thê Húc cho chúng tôi biết, ngày nào, nhóm câu rùa này cũng xuất hiện, chúng thường câu ở khu vực trước đền Bà Kiệu, cầu Thê Húc và khu vực xung quanh đền Ngọc Sơn… Tình trạng câu rùa này đã diễn ra từ lâu, mỗi ngày nhóm này câu được từ 5 đến 10 con, nhiều khi rùa nổi nhiều có thể câu được đến 20 con”. Đúng lúc ấy thì Nam, một trong những “sát thủ” rùa kêu lên: “rùa nổi kìa, để tôi quăng cần”. Chưa đầy một phút sau, chú rùa đã được kéo lên bờ. Nam vội chụp lấy rồi đút ngay vào túi quần để trật tự viên khỏi phát hiện, xong việc lại thản nhiên buông câu tiếp. Hành động của Nam “chuyên nghiệp” tới mức, có những chú rùa nổi cách đó hàng chục mét cũng bị lưỡi câu của Nam tóm gọn.

Đút rùa vào túi để che mắt cơ quan chức năng
Theo sự tìm hiểu của chúng tôi, ngoài nhóm câu rùa này còn nhiều nhóm câu rùa khác với nhiều độ tuổi khác. Ngày ngày, các “sát thủ” rùa thường buông câu vào buổi sáng. Khi câu được rùa, nếu khách hàng nào có nhu cầu thì bọn họ sẽ bán ngay, thậm chí ngay khi vừa câu được. Mỗi con rùa có giá từ 20 đến 30 ngàn đồng (loại nhỏ), 50 đến 100 ngàn đồng (loại to), một ngày gặp may, “thợ câu” có thể kiếm vài trăm ngàn đồng.
Điều đặc biệt, nhóm câu rùa ở nơi này không hề e dè lực lượng trật viên. Chúng công khai buông câu ở khắp mọi nơi để… câu rùa. Một “sát thủ’ rùa cho chúng tôi biết: “bọn em câu rùa ở đây đã lâu, dù biết là vi phạm, nhưng để có tiền bọn em vẫn câu, khi bị bắt thì cũng chỉ bị nhắc nhở. Mà rùa con nhiều lắm, bắt lên bán đi rồi người ta lại thả xuống thì làm sao mà hết được”!
Xử lý “sát thủ” rùa cần nghiêm khắc hơn
Tình trạng câu rùa xảy ra đã lâu nhưng đến nay để chấm dứt tình trạng trên vẫn là vấn đề nan giải. Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Anh Thắng, Phó Trưởng Ban quản lý Hồ Gươm cho biết, hiện tượng câu rùa đã có từ lâu và hiện nay vẫn xảy ra. Nhưng do quanh khu vực Hồ Gươm có đông du khách, lại là công viên mở lên rất khó phát hiện, xử lý.
Được biết trong 6 tháng đầu năm 2009, Đội an ninh trật tự khu vực hồ Hoàn Kiếm với 50 người chia thành 4 kíp hoạt động 24/24 giờ trên khắp các khu vực xung quanh Hồ Gươm đã bắt được 29 trường hợp câu trộm rùa, trong đó 24 trường hợp thu được tang vật, 5 trường hợp bắt được người và tang vật giao cho cơ quan công an xử lý. Nhưng sau khi xử lý, nhiều trường hợp vẫn tái phạm.

Chú rùa bị khâu lên khỏi mặt nước
GS. Hà Đình Đức - Chủ nhiệm Dự án phục hồi, ổn định bền vững Hồ Gươm cho biết, theo ông quan sát loại rùa được câu lên chủ yếu là rùa mắt đỏ. Đây là loại rùa có hại vì đặc tính ăn tạp, sinh sản nhanh, mạnh, có thể “lấn” đời sống của các thủy sinh khác trong cùng môi trường. Tuy nhiên, việc câu rùa, dù là rùa mắt đỏ cũng là việc không được phép để xảy ra. GS.Hà Đình Đức lo lắng, hình thức câu quăng sẽ làm ảnh hưởng đến “cụ Rùa”. Nhiều năm nghiên cứu với hàng trăm bức ảnh, đoạn băng ghi hình rùa Hồ Gươm, GS.Hà Đình Đức đã phát hiện nhiều vết thương tích trên đầu, cổ, mai rùa. Mà nguyên nhân có thể do hiện tượng quăng câu gây ra.
Thời gian này, để bảo vệ “cụ rùa” cũng như môi trường nước, cơ quan chức năng TP.Hà Nội đã tiến hành nạo vét bùn khu vực Hồ Gươm. Hy vọng, ngoài việc làm này, các cơ quan chức năng cũng sẽ sớm tìm ra biện pháp chấm dứt tình trạng câu rùa trái phép để bảo vệ “cụ rùa” cũng như cảnh quan Hồ Gươm.
Hải Ninh