Long Biên nhân chứng lịch sử
Được xây dựng từ năm 1899 đến năm 1902 thì hoàn thành, khi ấy, Long Biên là một trong 4 cây cầu lớn nhất thế giới, nổi bật nhất ở Viễn Đông. Cầu Long Biên dài 1862m, có đường sắt ở giữa, hai bên là đường ô tô và lan can cho người đi bộ. Ban đầu cây cầu này được đặt tên là cầu Doumer, (tên của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer). Dân gian còn gọi là cầu sông Cái. Hiện trên đầu cầu vẫn còn tấm biển kim loại có khắc chữ "1899 -1902 - Daydé & Pillé - Paris". Đặc biệt, cầu Long Biên có các nhịp mang hình con rồng uốn lượn của Thăng Long. Trong chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam của không lực Hoa Kỳ (1965-1972) cầu Long Biên bị ném bom 14 lần. Để bảo vệ cầu, bộ đội công binh và phòng không Việt Nam xây dựng hai trận địa pháo phòng không cao 11,5 m trên bãi cát nổi giữa sông Hồng (còn gọi là bãi giữa). Cầu Long Biên bị oanh tạc bằng bom và tên lửa có điều khiển, hai lần cầu gãy xuống lòng sông, nhưng quân và dân Hà Nội vẫn nối lại cầu cho xe qua mỗi đêm, ban ngày lại dỡ ra che mắt địch. Lịch sử sử dụng cầu Long Biên đã chứng kiến các điểm cao trên thành cầu trở thành ụ pháo cao xạ chống máy bay Mỹ trong thời gian chiến tranh.
Đến những nhịp cầu hôm nay
Cây cầu đồ sộ và hoành tráng nhất Đông Nam Á hiện nay đó là cầu Thăng Long do Việt Nam, Trung Quốc và Liên Xô xây dựng trong vòng 11 năm (từ năm 1974 đến tháng 5-1985). Phía nam cầu là bến Chèm của huyện Từ Liêm, chân cầu phía bắc là bến Đại Độ của huyện Đông Anh. Cầu Thăng Long có hai tầng, tầng 1 dài 5.503m, có hai làn đường ray, mỗi đường ray rộng 1,435m và 2 làn đường rộng 3,5m dành cho xe thô sơ. Tầng 2 là đường mặt cầu dài 3115m, rộng 20m dành cho ôtô, là một trong những cây cầu quan trọng đưa du khách từ sân bay quốc tế Nội Bài vào Hà Nội. Song song với cầu Long Biên, đáp ứng nhu cầu đi lại trong công tác vận chuyển và giao thương kinh tế năm 1983 cầu Chương Dương được xây dựng và đến năm 1986 thì đưa vào sử dụng. Với chiều dài 1210m, cầu Chương Dương nối từ bến Chương Dương ở bờ nam sang bến Bồ Đề ở bờ Bắc. Đây là cây cầu đầu tiên hoàn toàn do Việt Nam thiết kế và thi công. Trong hai thập niên qua, cầu Chương Dương là cây cầu lớn chủ yếu chuyển tải ô tô các loại đi các tỉnh phía đông, phía bắc và tây bắc.
Đó là những cây cầu nằm ở cửa ngõ thuộc phía Bắc thủ đô, còn phía Nam đầu tiên phải nhắc tới cầu Thanh Trì. Cây cầu này nối từ Quốc lộ số 1 ở Pháp Vân, huyện Thanh Trì với Quốc lộ số 5 ở thị trấn Sài Đồng, huyện Gia Lâm. Cầu dài 3084m, rộng 33m cho 6 làn xe ô tô, trong đó có 4 làn xe cao tốc. Hiện nay, cầu Thanh Trì đã thông xe cho các loại ô tô hạng trung và hạng nhẹ. Còn phần dẫn ở hai phía chân cầu đang hoàn tất thi công ở giai đoạn cuối. Nếu hai đầu đường dẫn xong thì cầu Thanh Trì sẽ thông suốt toàn bộ lượng xe phía nam ra phía đông, đông bắc, bắc tây bắc và ngược lại. Các loại ô tô lớn không phải đi vào nội đô Hà Nội nữa.
Cách cầu Thanh Trì 3km về phía thượng lưu cầu Vĩnh Tuy dài 3778m, rộng 19,2m. Đây là cây cầu sẽ góp phần giải tỏa xe ra vào Hà Nội. Cầu Vĩnh Tuy khởi công từ tháng 2/2005 và đầu năm 2008 cây cầu này đã chính thức được đưa vào hoạt động góp phần giảm tải cho cầu Thanh Trì với lưu lượng xe tương đối đông. Hà Nội đang chuẩn bị sẽ hoàn thành cây cầu thứ 7 bắc qua sông Hồng, cầu Nhật Tân. Cầu Nhật Tân cách cầu Thăng Long 3,7km về phía hạ lưu. Cầu sẽ dài (cả đường dẫn) 8,4km, rộng 33,2m cho 6 làn xe cơ giới và hai tuyến đường sắt nội đô.
Những cây cầu nối liền bờ vai của Thủ đô ngàn năm còn là những thắng cảnh mang lại vẻ đẹp hùng vĩ cho Hà Nội, để mỗi lần về với Thủ đô ai cũng muốn tận mắt chứng kiến diện mạo của mỗi cây cầu bắc qua sông Hồng lịch sử. Mai ngày còn nhiều cây cầu vượt sông Hồng cùng với nhịp độ phát triển của đất nước và tôi tin rằng mỗi cây cầu có một lịch sử, một quá khứ hào hùng, một hiện tại hoành tráng sẽ là niềm tự hào không chỉ của người Hà Nội mà còn của cả cộng đồng 54 dân tộc anh em. Là điểm đến lý thú trên bước chân khám phá của du khách các nước. Hà Nội ngàn năm và những cây cầu mãi là mùa xuân vĩnh cửu.
Lam Thanh