Ở Văn Miếu Bắc Kinh cũng có dựng bia tiến sĩ, cả thảy có 198 bia, cũng có tên là Tiến sĩ đề danh bi như Văn Miếu Hà Nội. Bia đầu tiên được lập năm 1313, bia cuối cùng là 1904, lưu giữ danh sách 51.264 tiến sĩ các đời Nguyên, Minh, Thanh. Đặc biệt trong số đó có 2 tiến sĩ người Việt mà một vị là người Hà Nội.
Nguyên là trong số 198 bia ấy có 1 tấm bia khắc danh sách các tiến sĩ đỗ khoa Giáp Tuất Cảnh Thái thứ 5 (năm 1452). Trong số trên hai trăm tiến sĩ của khoa này, có 2 vị đỗ tam giáp tiến sĩ, đứng thứ 52 là Lê Dung, thứ 80 là Nguyễn Cần. Trên bia ghi rõ: Lê Dung – Giao Chỉ - Thanh Uy – Nho sĩ và Nguyễn Cần – Giao Chỉ - Đa Dực Nhân, có nghĩa là: “Lê Dung quê ở huyện Thanh Uy đất Giao Chỉ, đã đỗ trúng thức nho sĩ (như trúng thức nho sinh của ta) và Nguyễn Cần quê ở Đa Dực, đất Giao Chỉ”. Thanh Uy nay là huyện Thanh Oai, thuộc TP. Hà Nội; Đa Dực nay là huyện Phụ Dực, tỉnh Thái Bình. Không rõ lý do gì đã đưa hai vị đó sang tận Bắc Kinh thi Hội, thi Đình. Lúc này ở Việt Nam, nhà Lê đã ổn định, thi cử đã được mở từ năm 1429. Có thể đây là con em những gia đình người Việt lưu lạc sang Trung Quốc thời quân Minh cai trị ( từ năm 1407 – 1427). Dù sao đó cũng là hai tiến sĩ chính thức danh chiếm bảng vàng ở giữa kinh đô Trung Quốc. Tấm bia đó, hiện vẫn còn ở trong vườn bia, phía ngoài cửa ngách bên trái đi vào khuôn viên điện Đại thành. Khách du lịch tới Bắc Kinh cũng nên ghé thăm nơi đây để nghĩ một chút về quá khứ.
Nhân đây cũng cung cấp thêm một thông tin: các sách về những nhà khoa bảng của ta có ghi rằng Triệu Thái quê Lập Thạch (Vĩnh Phúc), đỗ tiến sĩ khoa Minh Kinh và thi đậu tiến sĩ cả ở bên đó. Nay, tra các bia ở Văn Miếu Bắc Kinh đời Vĩnh Lạc chỉ có 7 khoa thi, đều không có tên Triệu Thái. Như vậy việc cụ Triệu đỗ lương quốc tiến sĩ chỉ là giai thoại. Thực ra trong số 51624 tiến sĩ Trung Quốc có tên trên bia cũng có một người tên là Triệu Thái nhưng đó là người tỉnh Thiểm Tây, huyện Cảm Dương, đỗ Tiến sĩ năm 1475. Có thể là vua Minh thấy con Triệu nhà ta quá giỏi nên tuyên ông xứng danh tiến sĩ, tức là như ta nói ngày nay là tặng “tiến sĩ danh dự”. Trường hợp các vị nho sĩ trước đó tương truyền đi sứ sang Trung Quốc rồi đỗ trạng nguyên như Mạc Đĩnh Chi hẳn cũng là “danh dự” chứ các cụ không có dự các kỳ thi Đinh và tên không có trên các bia Tiến sĩ hiện còn ở Văn Miếu Bắc Kinh.
Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc