Chiếc nón bài thơ ra đời ở Tây Hồ, như một sự tình cờ: vào khoảng năm 1960, thể kỷ 20, ông Bùi Quang Bặc - một nghệ nhân chằm nón lá, cũng là một người yêu thơ phú trong làng đã có sáng kiến làm nón bài thơ bằng cách ép những câu thơ vào giữa hai lớp lá, tôn vinh thêm vẻ đẹp của chiếc nón. Ban đầu, nón bài thơ được người dân Tây Hồ làm để tặng người thân, không ngờ lại được mọi người yêu thích. Từ đó, những người làm nón ở Tây Hồ bắt đầu làm nón bài thơ hàng loạt, đưa ra bán ở thị trường. Trải qua một thời gian khá dài, chiếc nón bài thơ là sản phẩm độc quyền của làng nón Tât Hồ. Nghề làm nón Huế đòi hỏi phải khéo tay. Nón Huế có dáng thanh đẹp trước hết phụ thuộc vào bộ khung. Khung nón phải giữ độ rộng và khoảng cách của các vành theo một tỉ lệ toán học đã được kiểm nghiệm qua nhiều đời. Khung nón Huế có bộ sườn gồm đến 16 vành lớn nhỏ khác nhau. Ở khâu trau chuốt vành để lên khung thường giao cho các cụ ông, còn các cụ bà thì đảm nhận phần nức vành và ủi lá cho thẳng nếp, trong khi khâu chằm thi giao cho các thiếu nữ.
Với kỹ thuật tạo hình và cắt chữ trên giấy màu đậm, xếp chen giữa hai lớp lá nón, người thợ có thể làm tăng thêm phần mỹ thuật và nét duyên dáng cho người sử dụng với hình ảnh: sông Hương, núi Ngự, tháp chùa Thiên Mụ, cầu Trường Tiền… Những câu thơ được ép vào nón cũng đa dạng và phong phú hơn, thường là những câu thơ về Huế để rồi dưới ánh sáng mặt trời, thành nón mỏng làm nền hiện lên sau mái tóc của người phụ nữ Huế cả một tác phẩm thi và họa... Chiếc nón bài thơ thanh mảnh, cầm trên tay nhẹ tênh, từ đường kim, cho đến vành nón tất cả đều thanh tao, nhỏ mà sắc nét. Tâm tình của người Huế luôn kín đáo như vậy. Có tình thôi chưa đủ, mà phải có sự kiên trì, thử thách mới giải đáp được tâm hồn người con gái Huế. Dù chỉ là một chiếc nón bài thơ bé nhỏ nhưng người Huế cũng gửi vào đó một triết lý, một quan niệm sống sâu sắc.
Nón bài thơ đã trở thành món quà lưu niệm cho tất cả mọi người khắp nơi đến Huế. Hình ảnh chiếc nón bài thơ là một nét riêng rất Huế mà không thể lẫn được với các vùng miền khác.
Thanh Quang